2009 10 17 Grondonteiening ‘is nie kostedoeltreffend’
By Philda Essop
Kaapstad
Onteiening is nie ’n
kostedoeltreffende opsie vir grondhervorming nie, het mnr. Thozi
Gwanya, direkteur-generaal van landelike ontwikkeling en
grondhervorming, gister gesê.
Hy en ’n afvaardiging van dié nuwe
departement het ’n voorlegging oor die departement se vordering in die
eerste kwartaal aan die parlementêre komitee oor begrotings
voorgelê.
Lede van die komitee wou weet waar die
Wetsontwerp op Onteiening tans staan.
Gwanya het gesê onteiening is ’n
doeltreffende instrument om die grond by die mense te kry, maar dit is
nie noodwendig ’n goedkoper opsie nie.
Hy het later aan Die Burger
verduidelik dat ingevolge die huidige wetgewing rondom onteiening die
waarde van die grond in ag geneem moet word.
“Dit wet sê nie dat die departement
minder geld vir die grond sal betaal nie.”
Ander aspekte wat in ag geneem word,
is ’n tipe skadevergoeding wat betaal moet word omdat die
grondeienaar van sy grond moet afstand doen.
“Die departement moet ook die
grondeienaar betaal vir verlies aan inkomste weens die onteiening van
sy grond.
“Dit is benewens die koste van die
grond.
“Die departement moet dus ook betaal
vir verliese wat met die onteiening van die grond verbind word. Die
formule in die wetgewing is baie gekompliseerd, want hoe bepaal jy
verliese?
“Die idee van die nuwe wetsontwerp is
om die proses eenvoudiger te maak – om te sê waarvoor die departement
sal opdok as grond onteien word en waarvoor ons nié gaan betaal nie,”
het Gwanya gesê.
Die ministers van landelike
ontwikkeling en grondhervorming en die minister van openbare werke het
volgens hom ’n komitee aangestel om die Wetsontwerp op Onteiening te
herskryf.
PLAAS Seminar: 11 March 2010 - A case study of working with members of a small farmer cooperative in the Northern Cape by Sandra Kruger and Zaitun Rosenberg
2009 10 17 Grondonteiening ‘is nie kostedoeltreffend’